ورود / ثبت نام

تشریح کلیه انسان

3596 بازدید

در قدیم به آن گرده نیز می گفتند.هر كليه‏ شامل گوشتى سخت به رنگ سرخ كم‏رنگ، پيه فراوان، سرخرگها و سياهرگها، و پرده است. كليه‏ ها فاقد حس ‏اند، ولى پرده دور آنها حسّاس است.

جایگاه کلیه :

در دو طرف مهره ‏هاى پشت در نزديك جگر قرار گرفته ‏اند.

گرده ‏ى راست كمى بالاتر است و هركدام گرده دو كانال دارند.

يكى از آن دو كانال هر گرده در سمت خودش به رگ بزرگ برآمده از برجستگى جگر مى ‏پيوندد.

كانال دومى جداگانه از گرده جدا مى ‏شود تا بگونه ‏اى شگفت ‏آور به پيشآبدان بچسبد و اين كانال هر دو گرده راه پيشآب ‏اند كه حالب‏ ناميده مى‏شوند.

شكل هر دو چون نيم‏دايره است، و پشت آن محدب است، و هريك برباطى بر موضع خويش استوار مى‏باشد،

ارتباط کلیه با جگر

 

و هر گرده‏ را با جگر پيونديست به رگى كه با خون آميخته از جگر بيرون آيد، و از خون جدا شود، و اندرين رگ بسوى گرده‏ آيد

و هر گروه با جگر ارتباط دارد به واسطه رگى كه گروهى آن را «عنق الكليه» گويند و نزد بعضى اين دو رگ كه هريك ميان جگر و گرده واقع است، مسمّى است ب «طالعين».

گروه اوّل، اين رگ را از اجزاى گرده مى ‏شمارند و مى‏گويند كه از گرده برآمده است و به جگر رفته.

و گروه ثانى مى‏گويند كه اين هر دو رگ از آن رگ بزرگ كه از حدبه جگر رسته است ناشى شده و به گرده پيوسته.

و به هر تقدير، آب كه با خون آميخته از جگر بيرون آيد به گرده، از همين رگ آيد و آلت جدا كردن آب از خون، همين دو رگ است.

و هم چنان‏كه در گرده جاذبه است جهت جذب آب، در اين رگ‏ها نيز جاذبه است كه از رگ بزرگ جگر آب را جذب مى‏كند و به گرده مى‏فرستد. و همچنين از هر دو گرده رگى رسته است و به مثانه پيوسته جهت دفع مائيت‏.

بافت کلیه

و هر دو گرده ها مركب‏ست از گوشت سخت اندك سرخ و پيه بسيار و اورده و شرائين و نفع سختى و صلابت گوشت وى آنست كه از كثرت حدت مادّه حادّه اخلاط كه در مائيت شامل مى‏باشد سريع الانفعال نباشد

و چون غذاى او بيشتر از مائيت خون‏ست لهذا سرخى گوشت او كمترست و بجهت آنكه يبوست در جرم خود بسيار دارد

شحم كثير در وى مخلوق شده تا تعديل يبس او كند بترتيب خود آورده غذا مى‏رساند

بوى و شرائين روح حيوانى و در ذات خود حس ندارند و نفع بی‏حسى وى آنست تا از حدت و ملوحت ماء حادّه متاذى نشود

اما غشائى كه بر آن محيط شده كثير الحس ‏ست و نفع اين غشا ادراك و احساس الام و اسقام‏ست

اگر عارض شود آن را تا بتدبير ازاله آن سعى بكار رود و معلوم باد كه در باطن هر گرده جوفى‏ست كه مى ‏آيد در آن مائيت از جگر بتوسط رگى كه آن را طالع نامند

و چون هر گرده را يك رگ علی‏حده ‏ست لهذا رگهاى هر دو گرده را طالعين گويند

و دو مجرا از جانب هر دو كليه ‏ها بمثانه رفته و اين هر دو را برانج نامند و اين جمع برنج‏ست و برنج مورى آنجانه را گويند و بتازى حالب نامند

بحاء مهمله تثنيه آن حالبين باشد فى الجمله مائيت كه از جگر به گرده مى ‏آيد

آب خالص نمی‏باشد بلكه با خون ممتزج مى ‏ماند پس گرده ‏ها خون را از آب جدا مى ‏سازند و جزوى خون صافى را بشش و دل مى‏ فرستد

و ما بقى را صرف غذاى خود مى‏ كندو آب صاف را كه آن استعداد غذائيت ندارد از راه حالبين اعنى برانج بمثانه دفع مى‏كند

شناخت پيشآبدان:

پيشآبدان جايگاه و نگهدارنده‏ ى پيشآب است و جايگاهش ميان سوراخ نستنگاه و استخوان شرمگاه مى‏باشد.

از دو لايه تشكيل شده است و بر دهانه‏ ى آن دريچه‏ اى ماهيچه‏ اى‏ گذاشته شده است كه آن را می بندد و از بيرون رفتن پيشآب جلوگيرى مى‏ كند تا اينكه بگونه‏ ى خودخواسته رانده شود.

پيشآب از دو كانال كه ميزراه‏  نام دارد، از دو گرده به آن سرازير مى‏شود.

هنگامى كه اين دو مجرا به پيشآبدان مى‏ رسند، نخست از يكى از دو لايه ‏هاى پيشآبدان گذر مى‏ كند سپس از لايه‏ ى دوم آن رد مى ‏شوند تا به گردن پيشآبدان میرسند.

پس از آن به درون پيشآبدان سرريز مى‏ گردند.

منابع :

***************************

رازى، محمد بن زكريا – مترجم: ذاكر، محمد ابراهيم، المنصوري في الطب (ترجمه)، 1جلد، دانشگاه علوم پزشكى تهران

على خان، واجد، علم الأبدان، 1جلد، منشي نولكشور

متن و ترجمه كتاب قانونچه في الطب

شاه ارزانى، مير محمد اكبر بن محمد، طب اكبرى، 2جلد، جلال الدين – قم، چاپ: اول، 1387 ه.ش.

 

 

آیا این مطلب را می پسندید؟
https://blog.healthbeat.one/?p=8781
اشتراک گذاری:
واتساپتوییترفیسبوکپینترستلینکدین
برچسب ها:

نظرات

0 نظر در مورد تشریح کلیه انسان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

هیچ دیدگاهی نوشته نشده است.