02166561928
آناتومی ریه و قفسه سینه به روش طب کهن انسان

شش که نام قدیم ریه است و قفسه سینه چه جایگاهی در بدن دارد؟

در این مقاله به زبان قدما و طب کهن با یکی از اعضای اصلی دستگاه تنفسی آشنا می شوید  دستگاه تنفسی انسان دارای حساسیت های بسیار بالایی است و به همین جهت انسان در بالاتنه خود اکثرا دچار این بیماریها می گردد.پس لازم است نحوه عملکرد آن را بدانیم تا بتوانیم همواره بطرز درست و صحیح اکسیژن را وارد بدن خود نماییم.

شناخت شش و قفسه سينه:

شناخت دستگاه تنفسی

  

فضاى شكم از استخوان چنبر تا استخوان تهيگاه‏ است كه دو بخش دارد. بخش بالايى كه جايگاه شش، و دل و بخش پايين آن در بر گيرنده ‏ى شكمبه، و روده‏ ها، و جگر، و اسپرز و كيسه زردآب، گرده، پيشآبدان، و زهدان مى‏باشد.

جداكننده‏ ى اين دو فضا پرده ديافراگم‏ ناميده مى ‏شود.

ديافراگم از سر جناغ‏ آغاز می‏شود و بگونه ‏اى اريب پايين می رود و به دو سوى مهره‏ ى دوازدهم پشت می چسبد كه جداكننده‏ ى بخش بالايى و پايينى است.

فضاى بالايى توسط پرده اى‏ ديگر به دو بخش تقسيم مى‏شود كه از ميانه ى (فضاى بالايى) گذر می كند و همچنين به مهره‏ هاى پشت مى‏پيوندد.

ريخت اين فضاهاى سه‏ گانه اين‏چنين است .

فضاى بالا، سينه ناميده می شود. و مرز آن از بالا دو استخوان چنبر و از پايين ديافراگم است كه شكم را از پهنا دو نيم می‏نمايد. اين فرم سينه است‏

از آنجا كه سينه، بر ريه‏ و قلب و اعضاى‏ مرتبط بدان احاطه دارد، لازم است در صيانت از آنها نهايت مراعات انجام گردد، زيرا اثر آسيب‏هايى كه بدان اعضا وارد می گردد بسيار بزرگ (و فراگير) می‏باشد، با اين وجود نبايد نگهدارى همه جانبه از اين اعضا باعث ايجاد تنگى و آسيب رسانى بدانها گردد،

بنابر اين دنده ‏هاى هفت گانه فوقانى اين چنين آفريده شده، مشتمل بر اعضاى درونى خود، در جلو به استخوان جناغ پيوند خورده، و بر عضو رئيسى از همه جانب احاطه كامل داشته‏ است.

اعضاى فرمانده:

به اعضايى در بدن اطلاق میگردد كه منشأ نيروهاى نخستين‏ بدن بوده كه در بقاى حيات شخصى و استمرار حيات نوعى (نسل) ضرورى مى‏باشد، و به اقتضاى حيات شخصى سه عضو است‏ :

  1. قلب، منشأ نيروى حياتى بدن می‏باشد؛
  2. مغز، منشأ نيروى حسى و حركتى بدن می‏باشد؛
  3. كبد، منشأ نيروى غذا رسان بدن می‏باشد.

«مغز» عضو فرمانده (در آن نيروى نفسانى) و عضو فرمان برِ آماده كننده آن مانند: كبد و ديگر اعضا، شامل اعضاى دستگاه گوارش‏ و اعضاى نگه دارنده روح (مثل ريه‏) می ‏باشد، و عضو فرمان برِ رساننده آن مانند: دستگاه عصبى می‏باشد.

جالينوس میگويد:

از برخى اعضاى بدن، تنها فعل صادر مى‏گردد و از برخى، تنها بهره ‏اى از آنها بروز می‏نمايد و برخى، هم داراى فعل و هم بهره می‏باشند،

  1. اوّلى مانند: قلب،
  2. دومى مانند: ريه‏
  3. و سومى مانند: كبد.

 

تشريح ريه يعنى شش‏

تشریح ریه

 شش مركب‏ست از گوشت وردى رنگ و از غضروف‏هاى قصبه شش و از شربان‏ها كه از دل روئيده ‏اند.

گوشت ريه نرم و متخلل‏ست و در ذات خود حسّى و حركتى ندارد اما غشاى كه بر آن محيطست اندكى حس دارد

و ريه بتمامها بشكل تنبوره مى ‏نمايد جزو بزرگ آن مشابه كدوى تنبوره‏ست و مراد از لفظ ريه خاصه همين ا‏ست و آنچه مانند گردن از وى برآمده است مسمى‏ست به قصبه ريه و سر آن قصبه را حنجره می‏گويند .

پس ريه مركب‏ست از سه جز اعنى حنجره و قصبه و ريه‏

جزو اول حنجره‏

بدانكه حنجره عضويست غضروفى مركب از سه غضروف يكى از پيش و آن را ورتى قررشى گويند

ورق بفتح اول وراى مهمله و قاف سپر را گويند و ترس بضم تاء فوقانى و سكون راى مهمله و سين مهمله نيز سپر را گويند

و از آنكه اين غضروف از روى صورت يا از روى محافظت بدرق و ترش مى‏نمايد لهذا بدين نام می ‏خوانند و نتواند زير زنح محسوس مى ‏شود و بعد بلوغ نمايان‏تر میگردد و دو غضروف باقيه از پس‏اند مائل بمرى و اين هر دو كوچك‏اند

يكى نام ندارد و باسم لا اسم له میخوانند و ديگرى را مكبى مى ‏نامند مكبّ بضم ميم و كسر كاف و تشديد باى موحده بمعنى بر روى افتنده

از بهر آنكه در وقت بلع طعام مثل سرپوش بسوراخ قصبه مى‏افتد تا چيزى در قصبه نرود و انفتاح و انغلاق حنجره از وى‏ست

و ظاهرست كه جهت تنفس حاجت بانفتاح دائم‏ست و همچنين وقت بلع افتقار به انغلاق لازم چه اگر دهن قصبه بسته نشود و قدرى از آب و طعام در آن رود سرفه شديد آرد و تا كه آن شى از قصبه برنيايد سرفه ساكن نشود

و گاه باشد كه آن چيز از انجا برنيايد و بمتعفن شود و هلاك سازد

و لهذا تاكيد كرده‏ اند كه در وقت اكل و شرب اين‏چنين حركت نكند كه احتمال ورود آن در قصبه باشد

و قوى‏ترين اسباب فرو رفتن ماكول و مشروب بقصبه كلام سخت يا ضحك قوى باشد در اثناى بلع و حنجره آله صوت و حصر نفس‏ست

و در جوف او جسمى‏ست كه منضم و منفتح مى‏شود و صوت از ان حاصل میگردد و هرگاه آفتى در حنجره واقع شود فساد در صوت لاحق میگردد

جزو دوم قصبه‏

و آن مركب‏ست از عضاريف كثير ذى دور آنچه بمرى اتصال ندارد

كامل‏التدويرست و هرچه متصل بمرى‏ست ناقص التدوير مخلوق شده دوره هر واحدى از آن بقدر ثلث دائره است و بطرفين وى غشاى متصل گشته كه متمم دور دائره گرديده

و فى‏مابين آن غضاريف اغشيه لينه حائل‏اند كه بينهم مرتبط گشته و در باطن قصبه غشاى المس مائل بيبوست و صلابت مستبطن شده و همچنين بر ظاهرش نيز غشاى مستظهر شده و قصبه قدام مرى‏ست و مرى در خلف قصبه واقع شده

لهذا در امراض قصبه دوابر سينه مى‏ نهد و در علل مرى بر پشت جهت قرب عضو ماؤف بدان سمت واضح باد كه انسان را به تنفس هر دم حاجت‏ست

لهذا مسلك نفس غضروفى مخلوق شده تا هميشه واز باشد و از انطباق ايمن بود چون بعضى از اجزاى قصبه از خلف بمرى اتصال دارد غضاريف آن ناقص التدوير مجعول گشته و غشاى قائم مقام آن در آن محل گرديده تا از صلابت غضروف آيد انمرى نرسد

و در ازدراد اعنى فرو بردن شى كثير الحجم مانعى نبود و از ان كه قصبه آله صوت‏ست در باطن آن غشاى املس موضوع شده تا امر صوت مستكمل باشد و بهر آنكه مهبط نوازل حاد و مصور ابخره قلب و مقرع صدمات الصوت‏ست‏

غشاى مذكور بصلابت و يبوست مائل گرديده ما سهل القبول و سريع الانفعال نباشد

و در حالت تنفس بامتيداد و اجتماع و از صدمات انزعاجى و ايلامى نيابد همه غضاريف باربطه غشائييه در يكديگر مربوط شده و همين غشا بالاى او نيز درآمده تا محافظت تمام نمايد

تشريح نفس ريه [جزو سوم‏]

ريه مولف‏ست از شعب قصبه و شعب شريان وريدى

و شعب وريد شريانى و لحم رخو متخلخل و بالاى او غشاى محيطست و اين غشا نيز مانند لحم ريه ذى منافذ واقع شده تا رطوبات فضاى سينه در ريه داخل تواند شد

زيرا كه مجراى طبعى بهر خروج رطوبات فضاى سينه همين ريه‏ است همه آنچه در نواحى سينه است در وى مى ‏آيد و براه قصبه بر مى‏ آيد

و معلوم باد كه ريه دو حصّه شده يك حصّه بطرف چپ و يك حصّه بطرف راست

و آنچه بطرف راست‏ست سه شعبه شده و آنچه بطرف چپ‏ست دو شعبه شده و فوائد انقسام او بدو قسم و منافع متخلخل و مركب شدن او بشعب وريد و شريان و لحم و نفع وجود ريه در بدن و طريق وصول هوا بدل و مدد دادن هوا روح را بسه فائده بيان كرده آيد

 

در ادامه مبحث تشریح

ناى از پايانه‏ ى دهان آغاز مى‏ شود. هنگامى كه ناى به زير چنبر مى‏ رسد دو شاخه مى‏ شود.

هر شاخه به شاخك‏هايى فراوان بخش می ‏گردد. پيرامون آن را بافت شش فرامى ‏گيرد پس تنه‏ ى شش شامل ناى و رگ‏هاى زير آن و بافتى كه پيرامون آن را فراگرفته، مى‏باشد.

نيمى از شش در فضاى راست سينه و نيمه ديگر در سوى چپ است.

ناى از غضروف‏هاى دايره‏ مانندى كه دو سوم آنها گرد است و به دو سر اين نيمه دايره پرده ‏اى نرم و راست گذر كرده كه اين دو سر را بهم میرساند. مانند شكل. نيامهايى نرم ميان آنها را فراگرفته است.

تغذیه ریه

ابن سينا در تشريح شريان وريدى مى ‏گويد:

اولين چيزى كه از حفره چپ قلب رويش مى ‏يابد دو شريان مى ‏باشد:

يكى از آن دو شريان براى استنشاق هواى لطيف و رساندن خونى كه تغذيه ريه را به عهده دارد از جانب قلب به سوى ريه می‏رود و در آن توزيع میگردد،

زيرا گذرگاه غذارسانى به ريه، قلب و از قلب به سوى ريه است.

رويشگاه اين قسم (شريان وريدى) از باريك‏ترين بخش‏هاى قلب مى ‏باشد و (اين رويشگاه) در جايى قرار دارد كه وريدها در آن به سوى قلب نفوذ مى‏كنند ، اين قسم بر خلاف ديگر شريان‏ها يك لايه می ‏باشد، لذا شريان وريدى ناميده مى‏شود» .

چنانچه میبینید، شيخ ارتباط قلب با ريه‏ توسط شريان وريدى و بازگشت (خون) همراه با هوا (اكسيژن) را تشريح‏ مى‏نمايد

و رويشگاه آن را به داخل بطن چپ از باريك‏ترين بخش‏هاى قلب نزديك جايى كه وريدها به سوى قلب نفوذ مى‏كنند، مى‏داند.

تنها تفاوت با نظريه جديد در فيزيولوژى اين شريان مى‏ باشد و آن تغذيه ريه توسط اين شريان كه ابن نفيس قرشى با رد آن عيناً نظريه ويليام هاروى را در چهارصد سال پيش از وى بيان‏ مى ‏كند.

  • ابن نفيس در شرح اين بخش از نظريه شيخ مى‏گويد:

«اين نظريه مشهور می‏باشد، ولى درست اين است كه تغذيه ريه از اين شريان نمیباشد،

زيرا اين شريان از حفره چپ قلب مى ‏آيد و خونى كه در آن جريان دارد از طرف ريه باز مى‏گردد و نفوذ خون از طرف قلب به سوى ريه از وريد شريانى مى ‏باشد».

در حفظ صحّت آلات تنفّس‏

و اصل آن شش‏ است.

از خوردن غذاهاى سرد، مثل پنير و ترشى و گوشت‏هاى غليظ حذر كند؛

از آنكه مثل اين چيزها رطوبت بسيار در قصبه و شش‏ و راه گذر نفس گرد آورد

و راه نفس تنگ گرداند و سرفه تولّد كند و دردشش آورد؛ و از غبار حذر كند، خصوصا غبار آرد كه هيچ ‏چيز زيان‏كارتر از وى نيست بر راه گذر نفس.

منابع:

  1. رازى، محمد بن زكريا – مترجم: ذاكر، محمد ابراهيم، المنصوري في الطب (ترجمه)، 1جلد، دانشگاه علوم پزشكى تهران
  2. ابن سينا، حسين بن عبد الله – مترجم: مسعودى، على رضا، ترجمه قانون در طب، 1جلد
  3. على خان، واجد، علم الأبدان، 1جلد، منشي نولكشور
  4. جمعى از نويسندگان، شش رساله كهن پزشكى، 1جلد

 

 

تاییدیه شورای ممیزی و بررسی کیفیت محتوا

بررسی کیفیت محتوا - 9.5
ارزش علمی این محتوا و مقاله - 9.7

9.6

امتیاز شورای ممیّز

این مقاله طی بررسی های منابع و نگارش محتوا و شروط لازمه بجهت تایید محتوا از اعتبار لازم برخوردار میباشد و مورد تایید این شورا میباشد .

شورای ممیزی و بررسی محتوا
امتیاز کاربر: اولین نفر باشید !

به اشتراک بگذارید

تشریح کلیه انسان
تشریح کلیه انسان
در قدیم به آن گرده نیز می گفتند.هر كليه‏ شامل گوشتى سخت به رنگ سرخ كم‏رنگ، پيه فراوان، سرخرگها و سياهرگها،...
مطالعه
چگونه نفس می کشیم؟
چگونه نفس می کشیم؟
آیا میدانید چگونه نفس میکشیم شناخت دستگاه تنفسی اهمیت تنفس     سودى كه تن از جگر مى‏ برد در...
مطالعه
آناتومی چشم انسان - ویدئوی واضح سازی
آناتومی چشم انسان - ویدئوی واضح سازی
https://blog.healthbeat.one/wp-content/uploads/2021/03/آناتومی-چشم-انسان1.mp4 آناتومی چشم انسان آناتومی...
مطالعه
یک پاسخ بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.فیلد های مورد نیاز علامت گذاری شده اند *

سه × 1 =

Recent Posts
دسته‌ها

آیا آماده ی استفاده از این فرصت بی نظیر هستید ؟!!

در این درگاه شما هم وطن عزیز میتوانید چنانچه خدای ناکرده مبتلا به انواع امراض جسمی اعم از بیماریهای عام و همینطور بیماریهای خاص و خلاصه هرگونه نارحتی و مشکل جسمی هستید نسبت به درمان آن اقدام نمائید

همچنین اگر دچار انواع مشکلات روحی میباشید و چنانچه در هر بخش و یا برهه از زندگی تان دچار مشکل شده اید و برای رفع آن نیاز به مشاوره ای تخصصی و بسیار تاثیر گذار دارید و یا بطور کل برای ارتقای سطح کیفی فردیت و یا روابط و یا رشد شخصیت خود و خانواده خویش نیاز به مشاوره های موثر و کاربردی دارید بنحوی کاملا آسان و بدون هیچگونه پیچیدگی در کمترین زمان ممکن بصورت آنلاین  اطلاعات خود را ثبت فرمائید

ما بعنوان اولین پایه گذاران مشاوره و درمان از راه دور تجربه فراوانی اندوخته ایم درمان و بهبود قطعی و بدون عودت را در شیوه و طریق درمانی استاد حکیم رضی تجربه فرمائید .

 

آیا آماده ی استفاده از این فرصت بی نظیر هستید ؟!!

کاربر گرامی چنانچه شما از کاربران قدیمی دانشکده علوم پزشکی اشارت بوده اید مطلع باشید که هم اکنون نیز در هر چهار وبسایت ضربان سلامت عضو هستید و کافی است با اطلاعات ورود همان سایت اقدام به ورود و لاگین نمائید وجود شما برای ما نعمت است کاربر قدیمی و عزیز. به وسیله دکمه پایین به صفحه ورود رفته و وارد شوید.

برای مطالعه و دانلود مقاله در این محتوا تنها کافی است به خانواده 940 نفری مجموعه بنیاد ضربان سلامت  بپیوندید و با وارد نمودن شماره همراه خود در هر چهار وبسایت این مجموعه عضوشده و از امکانات بی نظر آن بهره مند گردید

ارسال مجدد کد یکبار مصرف(00:30)